Edelstenen zijn een van de mooiste en wonderlijkste scheppingen van het mineralenrijk. Een edelsteen is mooi, aanlokkelijk, iets zeldzaams of kostbaars. Mensen hebben vaak een persoonlijke relatie met bepaalde sieraden mede door de eigenschappen van de stenen die erin gezet zijn.
De schoonheid van een edelsteen wordt veroorzaakt door een aantal eigenschappen die een mineraal moet hebben om edelsteen genoemd te mogen worden.
De mooie kleur, de glans, de schittering en soms speciale lichteffecten (bij bv. een katoog of ster), maken dat een edelsteen een begerenswaardig object is.
De hardheid en de vorm en manier van slijpen zijn ook van invloed op het uiterlijk van de steen.
Vroeger sprak men van edelstenen en halfedelstenen. Nu niet meer. Een steen is óf een edelsteen óf hij is het niet, een tussenweg is niet mogelijk. Alle mineralen die de bovenstaande kenmerken vertonen en geslepen kunnen worden zijn edelstenen.